Noże tokarskie – czym są i kiedy należy po nie sięgnąć?

Noże tokarskie jak sama nazwa wskazuje mają zastosowanie przy tokarkach, które odpowiedzialne są za skrawanie. Noże tokarskie posiadają jedno ostrze i dzięki niemu możemy wykonać toczenie zewnętrzne i wewnętrzne. Obrabiane tworzywo przeważnie ma kształt walca lub innej bryły obrotowej i dzięki nożom tokarskim możliwe jest nadanie mu innego kształtu. Oprócz toczenia przy ich użyciu można wykonać przecinanie, wcinanie, gwintowanie a także rowkowanie. Tokarki są często używanym urządzeniem do wytwarzania gwintów. Z czego wygląda nóż tokarski i jakie mamy jego rodzaje? Jakich innych narzędzi użyjemy do robienia gwintów?

Budowa i wygląd noża tokarskiego

Nóż tokarski składa się z dwóch fragmentów – roboczego i chwytowego. Część chwytowa montowana jest prosto w tokarce, część robocza natomiast składa się z kilku innych fragmentów i to dzięki niej możliwa jest praca noża. Składa się na nią powierzchnia natarcia oraz przyłożenia, krawędź skrawająca, ostrze i naroże. Każda z tych części pełni inną funkcję i wystarczy, że zabraknie jednej z nich a nóż będzie bezużyteczny. Noże tokarskie zrobione mogą być ze stali szybkotnącej i wykorzystywane wtedy będą do obróbki stali, staliwa, żeliwa i miękkiego mosiądzu. Drugi materiał wykonania to płytki z węglików spiekanych, które można dodatkowo podzielić na rodzaj S i H i obydwa będą stosowane przy innych tworzywach.

Jakie wyróżniamy rodzaje noży tokarskich?

Noże tokarskie podzielić można ze względu na różne wskaźniki. Zazwyczaj spotkać można się z podziałem ze względu na technikę kształtowania. W takich sytuacjach wyróżniamy noże punktowe, kształtowe i obwiedniowe. Te pierwsze stykają się z obrabianym materiałem punktowo, czyli jedynie czubkiem ostrza. Noże kształtowe będą obrabiały tworzywo rantem ostrza, za to noże obwiedniowe cechują się kształtowaniem przez przetaczanie się po powierzchni.

Drugim sposobem na podział noży tokarskich będzie uwzględniający ich konstrukcję.

Rozróżniamy w takich sytuacjach noże tokarskie jednolite, składane, noże z płytką lutowaną oraz noże oprawkowe. Te pierwsze bywają zrobione tylko z jednego rodzaju tworzywa i zazwyczaj jest to stal, składane za to posiadają zamienne płytki wykonane z węglików spiekanych. Noże mające płytkę lutowaną przeznaczone są do toczenia wzdłużnego, zewnętrznego czy też wewnętrznego, jak również do przecinania i planowania. Noże oprawkowe dla odmiany tworzą nowe noże tokarskie o wyjątkowych formach – promieniowych, przezieraków, wytaczaków i zdzieraków.

Za pomocą jakich narzędzi najlepiej obrabiać gwinty?

Gwinty można wykonywać na kilka różnych metod. Rozróżnić możemy obróbkę za pomocą walcowania, frezowania, szlifowania, nacinania gwintownikiem, nożami stycznymi wagnera albo nacinania na tokarce.

Dostępne na rynku noże styczne wagnera są bardzo specjalistycznym oraz skomplikowanym narzędziem, ale przy wykorzystaniu ich obróbka przebiega niezmiernie szybko.

Najprostszymi metodami jest nacinanie na gwintowniku oraz nacinanie gwintu narzynką. Bardzo często mogą być używane też w domowych warsztatach jeśli tylko posiadamy właściwe sprzęty. Warto jednak pamiętać, że na gwintowniku zrobimy tylko gwinty wewnętrzne, a na narzynce gwinty zewnętrzne.

Źródło: Szlifmet – noże wagnera